Estrada Rzeszowska - logo

Bilety

3 Maja czyli Paniaga

Ulica 3 Maja to najstarszy trakt miejski w Rzeszowie – powstał tuż po nadaniu praw miejskich, czyli w 1354 roku.  „ Łączył siedzibę ówczesnych właścicieli miasta (tereny później wzniesionego Zamku Lubomirskich) z kościołem Farnym oraz klasztorem Ojców Bernardynów. Rozpoczyna się od placu Farnego i skrzyżowania z ulicą Kościuszki, a kończy przy rozgałęzieniu, od którego biorą początek Aleja Lubomirskich i ulica Zamkowa” – pisze erzeszow.pl – serwis informacyjny Urzędu Miasta Rzeszowa.

Ulica zmieniała nazwy. Najpierw była Zamkową, później Pijarską, wreszcie Pańską. W rzeszowskiej gwarze utarła się jednak nazwa Paniaga. Dopiero w roku 1891 z okazji obchodów setnej rocznicy Konstytucji 3 Maja ulicę Pańską przemianowano na 3 Maja właśnie.

Paniaga to miejsce szczególne w sercu rzeszowian – pierwotnie pełniła przede wszystkim funkcję łącznika kościoła farnego z zamkiem. Była też istotnym punktem na mapie handlowej Rzeszowa. Wreszcie była i jest miejscem spotkań i spędzania wolnego czasu oraz jednym z ulubionych miejsc spacerów zakochanych. Odkąd ograniczono tu ruch kołowy jest po prostu pięknym deptakiem – od 2017 roku wyłożonym płytami z granitu i ozdobionym lipami w specjalnych donicach. W sezonie wiosenno-letnim nie brakuje tu donic z kwiatami i ogródków restauracyjnych, a zimą bożonarodzeniowych dekoracji, przy których rzeszowianie chętnie się fotoografują.

Paniaga: Święto rzeszowian i nie tylko

Od 2003 roku Paniaga obchodzi swoje święto. Jego pomysłodawcą jest Jerzy Fąfara – rzeszowski poeta, prozaik i scenarzysta. Co roku w dniu 3 maja dawna Paniaga staje się miejscem licznych wydarzeń kulturalnych – koncertów, performance’ów, pokazów, spektakli. Wydarzenie wiąże się też z barwnym i uroczystym pochodem i Jarmarkiem Rękodzieła i Produktów Regionalnych. Słowem – 3 maja ulica 3 Maja w Rzeszowie zawsze tętni życiem i choć obchodzona jest cyklicznie, każda jest inna. Od kilku lat każda edycja Święta Paniagi ma swój motyw przewodni – na przykład związany z jednym z miast partnerskich Rzeszowa – i szczegółowy program imprezy. Nie brakuje w nim atrakcji w plenerze, ale i wydarzeń w rzeszowskich muzeach, szkołach, bibliotekach czy domach kultury.

Śladami święta Paniagi w Rzeszowie

Paniaga 2021

Święto Paniagi 2021 przez wzgląd na obostrzenia związane z pandemią koronawirusa zmieni nieco swój kształt i przeniesie się do świata wirtualnego. Główną atrakcją jest Wirtualny Jarmark Paniagi, który można znaleźć pod adresem http://paniaga.estrada.rzeszow.pl/. Na Jarmarku będzie czekało ponad 30 wystawców z lokalnymi produktami spożywczymi i rękodziełem. Będzie można znaleźć tu między innymi ręcznie wykonywane dekoracje, biżuterię, zabawki, kosmetyki czy odzież. Wybór produktów jest ogromny, a wszystkie oferowane towary są nietuzinkowe. Jarmark będzie uruchomiony 3 maja.

W ramach Paniagi 2021 na rzeszowskim rynku wydawniczym pojawi się też nowa publikacja dotycząca stolicy Podkarpacia w ujęciu historycznym. Mowa o pracy Szymona Jakubowskiego, redaktora naczelnego czasopisma regionalnego Podkarpacka Historia, zatytułowanej „W galicyjskim Rzeszowie. Ludzie i wydarzenia”. To zbiór ciekawostek, gawęd o ludziach i wydarzeniach. Teksty zawarte w książce będą dotyczyły  rożnych aspektów życia w galicyjskim Rzeszowie. Publikację otwiera tekst, mówiący o tym, w jaki sposób Rzeszów stał się częścią Galicji, a zamyka opowieść o odzyskaniu niepodległości. Wewnątrz natomiast znajdzie się wiele sylwetek ciekawych osób związanych z miastem – jak Wojciech Boduszyński - lekarz, który jako pierwszy Polak zaczął szczepić przeciwko ospie; Ignacy Łukasiewicz, który uczył się w obecnej stolicy regionu i pracował w tutejszej aptece; Helena Modrzejewska, która miała tu swoje pierwsze tournée, czy Edward Janusz z rodziną – słynny w Galicji fotograf, który swoimi pracami zachwyca do dziś. Czytelnicy dowiedzą się też, jak i kiedy do Rzeszowa dotarły elektryfikacja, telefony i kolej, poznają początki rzeszowskiej prasy, poznają historię pierwszej rzeszowskiej księgarni, przeczytają pytania z pierwszej matury w Rzeszowie, dowiedzą się nieco więcej na temat rzeszowskich koszar wojskowych, rzeszowskiego Zamku i przeczytają o ogromnym  pożarze Rzeszowa, który miał miejsce w  1842 roku.  „W galicyjskim Rzeszowie. Ludzie i wydarzenia” nie będzie publikacją naukową, choć będzie poparta licznymi tekstami źródłowymi. Język i dobór tematów sprawią, że może zaciekawić każdego rzeszowianina i nie tylko.

W Święto Paniagi 2021 włączyły się też I Liceum Ogólnokształcące i Muzeum Dobranocek. Szkoła zaprasza rzeszowian na wirtualny spacer po swoich murach. Ten można odbyć klikając w TEN link.

Z kolei na stronie http://www.muzeumdobranocek.pl/, kanale YT i profilu FB Muzeum będzie można znaleźć film o niecodziennych eksponatach w zbiorach Muzeum Dobranocek, prezentację dobranockowych przeźroczy z komentarzem lektora (zupełnie jak  w starym domowym kinie rodem z PRL-u, ale w nowej wirtualnej odsłonie), podcast zatytułowany „Dwadzieścia cztery klatki na sekundę… czyli krótka historia animacji” i zagłosować w ankiecie na dobranockowy eksponat miesiąca.

Paniaga 2020

Paniaga 2020 miała odbyć się pod znakiem kultury amerykańskiej. Pandemia koronawirusa uniemożliwiła jednak zrealizowanie pierwotnie zamierzonego planu. W zamian Estrada Rzeszowska uruchomiła wirtualny Jarmark Święta Paniagi – specjalną stronę internetową, na której swoje rękodzieła prezentowało 30 wystawców: http://paniaga.estrada.rzeszow.pl/.

Paniaga 2019

Motywem przewodnim Paniagi 2019 była kultura Chorwacji i Splitu - miasta partnerskiego Rzeszowa. W związku z tym rzeszowianie mieli okazję między innymi zobaczyć przed budynkiem Galerii Fotografii Miasta Rzeszowa wystawę „Chorwacja – natura, kultura, dziedzictwo”, posmakować jadła z kotła z chorwackim Gazdaricinem, posłuchać występu kameralnego występu zespołu Klapa Šušur ze Splitu. Koncert finałowy odbył się na scenie na Rynku. W ramach Roku Moniuszkowskiego na przybyłych czekała opera "Straszny dwór - opera w przekroju" w wykonaniu Orkiestry Symfonicznej Filharmonii Podkarpackiej. 

Paniaga 2018

Barwny korowód, koncerty, wystawy, projekcje filmów, przedstawienia i smaczne jadło - a dokładnie wielki gar grochówki. To i wiele więcej czekało na uczestników Paniagi 2018, podczas której świętowano 100. rocznicę odzyskana niepodległości. Nie zabrakło pokazów tanecznych na scenie przy Fontannie Multimedialnej, projekcji filmów w BWA i kinie Zorza czy wystaw, warsztatów i pokazów plenerowych, na przykład pokazu zabytkowych rowerów, warsztatów dotyczących cyjanoportretów lub pokazów metaloplastyki. Na scenie na Rynku odbył się  „KONCERT TRZECH POLSKICH TENORÓW” (Krzysztof Marciniak, Dariusz Stachura, Paweł Skałuba) z towarzyszeniem Orkiestry Symfonicznej Filharmonii Podkarpackiej, pod batutą Sławomira Chrzanowskiego.

 

Paniaga 2017

10. rocznica partnerstwa z Satu Mare - miastem partnerskim Rzeszowa była pretekstem do zorganizowania Paniagi 2017 pod znakiem kultury rumuńskiej. Tym sposobem Rzeszów gościł artystów z Rumunii prezentujących piękno tego kraju na gotografiach i obrazach. Uczestnicy imprezy mogli też zobaczyć występ rumuńskiej rockowej kapeli ASH Band i spróbować rumuńskiej zupy - ciorby, prosto z kotła. Na kinomaniaków z kolei czekały pokazy filmów rumuńskich w kinie Zorza. Zwieńczeniem imprezy był wieczorny koncert na scenie na Rynku w wykonaniu Teatru Muzycznego z Lublina pt. "Noc w Operze". 

Paniaga 2016

Leczo, węgierskie tańce i dużo zabawy - tak wyglądała Paniaga 2016. W tym roku bowiem obchodzono 20-lecie partnerstwa Rzeszowa z Nyiregyházą. W efekcie motywem przewodnik święta była kultura więgierska, a w programie dominowały występy zespołów właśnie z tego kraju. To na przykład zespół Folk and Break z Ny~regyházy, "Ezerjo" Szentmiklos Neptancegyuttes czy Hungarian Fondo Dance Group. Na przybyłych czekały też między innymi wystawa fotografików  z Nyiregyházy: Csutkai Csaba, Balázs Attila, Szarka Lajos, Kohut Árpád. W Muzeum Okręgowym z kolei można było podziwiać wystawę „Monety Polskie na terenie królestwa Węgier od XVI do XVII w. ze zbiorów Josa Andras Muzeum w Nyiregyhazie”. Nie zabrakło też quizów wiedzy o Węgrzech i wystawy lalek  bohaterów spektaklu „Tymoteusz wśród ptaków” Teatru Maska przygotowanego we współpracy z węgierskimi twórcami - Andrásem Veres oraz Ákosem Mátravölgyi. W ramach finału zaplanowano operetkę na scenie na Rynku „Księżniczka Czardasza”.

Paniaga 2015

W roku 2015 Paniaga była utrzymana w klimacie lat 20-tych, a zwieńczeniem imprezy była premiera spektaklu „Opera é la vita”. Na scenie wystąpili Małgorzata Walewska, Maciej Miecznikowski, Sylwia Lorens, Julita Mirosławska, Andrzej Lampert, Łukasz Motkowicz i znakomici muzycy Filharmonii Podkarpackiej pod dyrekcją Mikołaja Blajdy.

Paniaga 2014 i wcześniej

Również poprzednie edycje Paniagi obfitowały w wyjątkowe wydarzenia. Programy imprez nie były wówczas rozbudowane tak, jak obnecnie, ale i tak przyciągały tłumy rzeszowian. Śmiało można powiedzieć, że Paniaga to po prostu święto miasta, a każdy mieszkaniec - niezależnie od wieku i zamiłowań znajdzie na tej imprezie co roku coś dla siebie. Dzięki uprzejmości Galerii Fotografii Miasta Rzeszowa prezentujemy poniżej fotografie ze święta z lat 2006-2014. 

  • Paniaga 2014

  • Paniaga 2013

  • Paniaga 2012

  • Paniaga 2011

  • Paniaga 2010

  • Paniaga 2009

  • Paniaga 2008

  • Paniaga 2007

  • Paniaga 2006