Estrada Rzeszowska - logo

Bilety

3 Maja czyli Paniaga

Ulica 3 Maja to najstarszy trakt miejski w Rzeszowie – powstał tuż po nadaniu praw miejskich, czyli w 1354 roku.  „ Łączył siedzibę ówczesnych właścicieli miasta (tereny później wzniesionego Zamku Lubomirskich) z kościołem Farnym oraz klasztorem Ojców Bernardynów. Rozpoczyna się od placu Farnego i skrzyżowania z ulicą Kościuszki, a kończy przy rozgałęzieniu, od którego biorą początek Aleja Lubomirskich i ulica Zamkowa” – pisze erzeszow.pl – serwis informacyjny Urzędu Miasta Rzeszowa.

Ulica zmieniała nazwy. Najpierw była Zamkową, później Pijarską, wreszcie Pańską. W rzeszowskiej gwarze utarła się jednak nazwa Paniaga. Dopiero w roku 1891 z okazji obchodów setnej rocznicy Konstytucji 3 Maja ulicę Pańską przemianowano na 3 Maja właśnie.

Paniaga to miejsce szczególne w sercu rzeszowian – pierwotnie pełniła przede wszystkim funkcję łącznika kościoła farnego z zamkiem. Była też istotnym punktem na mapie handlowej Rzeszowa. Wreszcie była i jest miejscem spotkań i spędzania wolnego czasu oraz jednym z ulubionych miejsc spacerów zakochanych. Odkąd ograniczono tu ruch kołowy jest po prostu pięknym deptakiem – od 2017 roku wyłożonym płytami z granitu i ozdobionym lipami w specjalnych donicach. W sezonie wiosenno-letnim nie brakuje tu donic z kwiatami i ogródków restauracyjnych, a zimą bożonarodzeniowych dekoracji, przy których rzeszowianie chętnie się fotoografują.

---

3 Maja Street is the oldest municipal road in Rzeszów - it was created just after the city rights were granted, in 1354. "It connected the residence of the city owners at that time (the grounds of the later constructed Lubomirski Castle) with the Fara Church and the Bernardine Monastery. The street starts from Fara Square and the crossing with Kościuszki Street, and ends by Lubomirski Avenue and Zamkowa Street" - writes erzeszow.pl - news service of the Rzeszów City Hall. There were many changes of name of the street. First it was Zamkowa Street, then Pijarska Street and finally Pańska Street. In the Rzeszów dialect, however, the name Paniaga stuck. It was not until 1891 that Pańska Street was renamed to 3 Maja Street, to celebrate the 100th anniversary of the Constitution of 3rd May.

Paniaga has a special place in the heart of Rzeszów residents - originally it served as a link between the Fara Church and the castle. It was also an important point for trade in Rzeszów. Finally, it was and still is a place to meet and spend free time, and one of the favourite places for lovers to go for a walk. Ever since vehicular traffic was restricted here, it is simply a beautiful promenade - since 2017 paved with granite slabs and decorated with linden trees in special pots. In spring and summer, there are plenty of flower pots and outdoor restaurant gardens, and in winter, Christmas decorations by which Rzeszów residents eagerly take photos.

Paniaga: Święto rzeszowian i nie tylko

Od 2003 roku Paniaga obchodzi swoje święto. Jego pomysłodawcą jest Jerzy Fąfara – rzeszowski poeta, prozaik i scenarzysta. Co roku w dniu 3 maja dawna Paniaga staje się miejscem licznych wydarzeń kulturalnych – koncertów, performance’ów, pokazów, spektakli. Wydarzenie wiąże się też z barwnym i uroczystym pochodem i Jarmarkiem Rękodzieła i Produktów Regionalnych. Słowem – 3 maja ulica 3 Maja w Rzeszowie zawsze tętni życiem i choć obchodzona jest cyklicznie, każda jest inna. Od kilku lat każda edycja Święta Paniagi ma swój motyw przewodni – na przykład związany z jednym z miast partnerskich Rzeszowa – i szczegółowy program imprezy. Nie brakuje w nim atrakcji w plenerze, ale i wydarzeń w rzeszowskich muzeach, szkołach, bibliotekach czy domach kultury.

---

Paniaga Day has been celebrated since 2003. Its originator is Jerzy Fąfara - a poet, prose writer and scriptwriter from Rzeszów. Every year on 3 May, the former Paniaga Street turns into a place of numerous cultural events - concerts, performances and shows. The event also involves a colourful and ceremonial parade and a Fair of Handicrafts and Regional Products. In a nutshell - on 3 May, 3 Maja Street in Rzeszów is always vivid with life, and although the event is celebrated every year, each edition is different. For several years, each celebration of the Paniaga Festival has had its own leitmotif - for example, associated with one of Rzeszów's partner cities - and a detailed programme of the events. The programme includes not only outdoor activities, but also events in Rzeszów's museums, schools, libraries and cultural centres.

Śladami święta Paniagi w Rzeszowie

Paniaga 2021

Święto Paniagi 2021 przez wzgląd na obostrzenia związane z pandemią koronawirusa zmieniło nieco swój kształt i przeniosło się do świata wirtualnego. Główną atrakcją był Wirtualny Jarmark Paniagi, który można znaleźć pod adresem http://paniaga.estrada.rzeszow.pl/. Na Jarmarku czekało ponad 30 wystawców z lokalnymi produktami spożywczymi i rękodziełem. 

W ramach Paniagi 2021 na rzeszowskim rynku wydawniczym pojawiła się też nowa publikacja dotycząca stolicy Podkarpacia w ujęciu historycznym. Mowa o pracy Szymona Jakubowskiego, redaktora naczelnego czasopisma regionalnego Podkarpacka Historia, zatytułowanej „W galicyjskim Rzeszowie. Ludzie i wydarzenia”. To zbiór ciekawostek, gawęd o ludziach i wydarzeniach. Teksty zawarte w książce dotyczą rożnych aspektów życia w galicyjskim Rzeszowie. Publikację otwiera tekst, mówiący o tym, w jaki sposób Rzeszów stał się częścią Galicji, a zamyka opowieść o odzyskaniu niepodległości. Wewnątrz natomiast znalazło się wiele sylwetek ciekawych osób związanych z miastem – jak Wojciech Boduszyński - lekarz, który jako pierwszy Polak zaczął szczepić przeciwko ospie; Ignacy Łukasiewicz, który uczył się w obecnej stolicy regionu i pracował w tutejszej aptece; Helena Modrzejewska, która miała tu swoje pierwsze tournée, czy Edward Janusz z rodziną – słynny w Galicji fotograf, który swoimi pracami zachwyca do dziś. Czytelnicy dowiadują się też, jak i kiedy do Rzeszowa dotarły elektryfikacja, telefony i kolej, poznają początki rzeszowskiej prasy, historię pierwszej rzeszowskiej księgarni, przeczytają pytania z pierwszej matury w Rzeszowie, dowiedzą się nieco więcej na temat rzeszowskich koszar wojskowych, rzeszowskiego Zamku i przeczytają o ogromnym  pożarze Rzeszowa, który miał miejsce w  1842 roku.  „W galicyjskim Rzeszowie. Ludzie i wydarzenia” nie jest publikacją naukową, choć jest poparta licznymi tekstami źródłowymi. Język i dobór tematów sprawiają, że może zaciekawić każdego rzeszowianina i nie tylko.

W Święto Paniagi 2021 włączyły się też I Liceum Ogólnokształcące i Muzeum Dobranocek. Szkoła zapraszała rzeszowian na wirtualny spacer po swoich murach. Z kolei na stronie http://www.muzeumdobranocek.pl/, kanale YT i profilu FB Muzeum można było znaleźć film o niecodziennych eksponatach w zbiorach Muzeum Dobranocek, prezentację dobranockowych przeźroczy z komentarzem lektora (zupełnie jak  w starym domowym kinie rodem z PRL-u, ale w nowej wirtualnej odsłonie), podcast zatytułowany „Dwadzieścia cztery klatki na sekundę… czyli krótka historia animacji” i zagłosować w ankiecie na dobranockowy eksponat miesiąca.

Paniaga 2020

Paniaga 2020 miała odbyć się pod znakiem kultury amerykańskiej. Pandemia koronawirusa uniemożliwiła jednak zrealizowanie pierwotnie zamierzonego planu. W zamian Estrada Rzeszowska uruchomiła wirtualny Jarmark Święta Paniagi – specjalną stronę internetową, na której swoje rękodzieła prezentowało 30 wystawców: http://paniaga.estrada.rzeszow.pl/.

Paniaga 2019

Motywem przewodnim Paniagi 2019 była kultura Chorwacji i Splitu - miasta partnerskiego Rzeszowa. W związku z tym rzeszowianie mieli okazję między innymi zobaczyć przed budynkiem Galerii Fotografii Miasta Rzeszowa wystawę „Chorwacja – natura, kultura, dziedzictwo”, posmakować jadła z kotła z chorwackim Gazdaricinem, posłuchać występu kameralnego występu zespołu Klapa Šušur ze Splitu. Koncert finałowy odbył się na scenie na Rynku. W ramach Roku Moniuszkowskiego na przybyłych czekała opera "Straszny dwór - opera w przekroju" w wykonaniu Orkiestry Symfonicznej Filharmonii Podkarpackiej. 

Paniaga 2018

Barwny korowód, koncerty, wystawy, projekcje filmów, przedstawienia i smaczne jadło - a dokładnie wielki gar grochówki. To i wiele więcej czekało na uczestników Paniagi 2018, podczas której świętowano 100. rocznicę odzyskana niepodległości. Nie zabrakło pokazów tanecznych na scenie przy Fontannie Multimedialnej, projekcji filmów w BWA i kinie Zorza czy wystaw, warsztatów i pokazów plenerowych, na przykład pokazu zabytkowych rowerów, warsztatów dotyczących cyjanoportretów lub pokazów metaloplastyki. Na scenie na Rynku odbył się  „KONCERT TRZECH POLSKICH TENORÓW” (Krzysztof Marciniak, Dariusz Stachura, Paweł Skałuba) z towarzyszeniem Orkiestry Symfonicznej Filharmonii Podkarpackiej, pod batutą Sławomira Chrzanowskiego.

 

Paniaga 2017

10. rocznica partnerstwa z Satu Mare - miastem partnerskim Rzeszowa była pretekstem do zorganizowania Paniagi 2017 pod znakiem kultury rumuńskiej. Tym sposobem Rzeszów gościł artystów z Rumunii prezentujących piękno tego kraju na gotografiach i obrazach. Uczestnicy imprezy mogli też zobaczyć występ rumuńskiej rockowej kapeli ASH Band i spróbować rumuńskiej zupy - ciorby, prosto z kotła. Na kinomaniaków z kolei czekały pokazy filmów rumuńskich w kinie Zorza. Zwieńczeniem imprezy był wieczorny koncert na scenie na Rynku w wykonaniu Teatru Muzycznego z Lublina pt. "Noc w Operze". 

Paniaga 2016

Leczo, węgierskie tańce i dużo zabawy - tak wyglądała Paniaga 2016. W tym roku bowiem obchodzono 20-lecie partnerstwa Rzeszowa z Nyiregyházą. W efekcie motywem przewodnik święta była kultura więgierska, a w programie dominowały występy zespołów właśnie z tego kraju. To na przykład zespół Folk and Break z Ny~regyházy, "Ezerjo" Szentmiklos Neptancegyuttes czy Hungarian Fondo Dance Group. Na przybyłych czekały też między innymi wystawa fotografików  z Nyiregyházy: Csutkai Csaba, Balázs Attila, Szarka Lajos, Kohut Árpád. W Muzeum Okręgowym z kolei można było podziwiać wystawę „Monety Polskie na terenie królestwa Węgier od XVI do XVII w. ze zbiorów Josa Andras Muzeum w Nyiregyhazie”. Nie zabrakło też quizów wiedzy o Węgrzech i wystawy lalek  bohaterów spektaklu „Tymoteusz wśród ptaków” Teatru Maska przygotowanego we współpracy z węgierskimi twórcami - Andrásem Veres oraz Ákosem Mátravölgyi. W ramach finału zaplanowano operetkę na scenie na Rynku „Księżniczka Czardasza”.

Paniaga 2015

W roku 2015 Paniaga była utrzymana w klimacie lat 20-tych, a zwieńczeniem imprezy była premiera spektaklu „Opera é la vita”. Na scenie wystąpili Małgorzata Walewska, Maciej Miecznikowski, Sylwia Lorens, Julita Mirosławska, Andrzej Lampert, Łukasz Motkowicz i znakomici muzycy Filharmonii Podkarpackiej pod dyrekcją Mikołaja Blajdy.

Paniaga 2014 i wcześniej

Również poprzednie edycje Paniagi obfitowały w wyjątkowe wydarzenia. Programy imprez nie były wówczas rozbudowane tak, jak obnecnie, ale i tak przyciągały tłumy rzeszowian. Śmiało można powiedzieć, że Paniaga to po prostu święto miasta, a każdy mieszkaniec - niezależnie od wieku i zamiłowań znajdzie na tej imprezie co roku coś dla siebie. Dzięki uprzejmości Galerii Fotografii Miasta Rzeszowa prezentujemy poniżej fotografie ze święta z lat 2006-2014. 

  • Paniaga 2014

  • Paniaga 2013

  • Paniaga 2012

  • Paniaga 2011

  • Paniaga 2010

  • Paniaga 2009

  • Paniaga 2008

  • Paniaga 2007

  • Paniaga 2006